عناوین مهم :
پنج‌شنبه 03 خرداد 1403 06:17

پایگاه تحلیلی الفباخبر

مرجع اخبار اقتصادی-اجتماعی

ALEFBAKHABAR.com

آخرین عناوین
این نماینده مجلس به دادستانی احضار شد جزئیات امضای درخواست شفافیت هیات رییسه مجلس توسط نمایندگان مجلس رای کمیته انضباطی در خصوص بازی دربی مشخص شد افتتاح و معرفی حساب وکالتی در بانک ملی ایران امکان پذیر شد جان آرات حسینی در خطر است | بخوانید با رژیم خاص غذایی غول منچستر سیتی آشنا شوید سرمربی محبوب لیونل مسی به الهلال پیوست مرگ در جاده‌های ایران طلب بیمه پارسیان از سیمان فارس چه میزان است؟ تسهیلات ۲۰۰میلیونی از طریق بیمه البرز ثبت افزایش سرمایه شرکت بيمه پارسيان افزایش ۵۴ درصدی درآمد بیمه دی بازار سهام را نمی‌توان دستوری مدیریت کرد بورس تعطیل می‌شود؟ افت ۱.۹۴ درصدی شاخص کل بورس در شروع معاملات سقوط بازار سرمایه شوک به سرمایه اجتماعی هجوم فروشندگان به بازار خودرو پس از اعلام سقوط قیمت‌ها ۱.۷ میلیون خودرو تا پایان سال تولید می‌شود؟ پیش‌بینی سخنگوی شورای رقابت از قیمت خودروها/ شجاعی: این‌گونه می‌توان منتظر سقوط قیمت خودرو بود
پر بازدید ها
ادعای آمریکا: به دلایل لجستیکی نتوانستیم در سانحه سقوط بالگرد رئیس جمهور ایران کمک کنیم هشدار مقامات آمریکا به متا و گوگل: شرکت‌های چینی از کابل‌های زیر دریا جاسوسی می‌کنند «ایران» ترند دوم شبکه اجتماعی ایکس شد سید ابراهیم رییسی وهیئت همراه به شهادت رسیدند قیمت تضمینی خرید جو مشخص شد آغاز میز ششم داخلی سازی به میزبانی یکی از خودروسازان بزرگ اطلاعیه ستاد برگزاری مراسم شهدای خدمت، شهید رئیسی و همراهان زمان برگزاری نوبت دوم کنکور در تیرماه ۱۴۰۳ تغییر می‌کند؟/ جزئیات تکمیلی منصوری: چهارشنبه سراسر کشور تعطیل است/ لغو امتحانات تا پایان هفته پیام تسلیت مدیرعامل بیمه دانا به مناسبت شهادت رئیس‌جمهور تکلیف سهم بخش تعاون تا پایان امسال مشخص می شود چهل‌و‌یکمین گردهمایی مدیران ستادی و شعب بیمه دانا در مشهد مقدس برگزار شد نام‌گذاری یکی از معابر اصلی مشهد به نام «سیدابراهیم رئیسی» تخصیص ۳۵ هزارمیلیارد ریال سود به اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان / افزایش ۱۲۰درصدی سود قابل تخصیص صندوق گردهمایی سالانه کلوپ فولکس‌واگن در ایران

از نیلی اصرار از بانک مرکزی انکار


از-نیلی-اصرار-از-بانک-مرکزی-انکار
الفباخبر - گروه بانک: مسعود نیلی مشاور اقتصادی دولت پیشین در یادداشتی نسبت به شکل گیری ابرتورم هشدار داده بود و بانک مرکزی تحلیل او را تک مولفه ای و بدون توجه به سایر ابعاد قلمداد کرده است . ادامه دار شدن این دیالوگ باعث شد تا آخرین واکنش بانک مرکزی به این موضوع را از نظر بگذرانیم:

به گزارش الفباخبر ،ادامه دار شدن این دیالوگ باعث شد تا آخرین واکنش بانک مرکزی به این موضوع را از نظر بگذرانیم:

۱- نیلی در یادداشت خود مدعی برای قبولاندن این گزاره که «کشور در آستانه ابرتورم قرار دارد»، به شاخص‌های مختلفی متوسل می‌شود تا نشان دهد کشور در سال ۱۴۰۱ وضعیت بی‌مانندی از لحاظ تورم را تجربه می‌کند. وی با اشاره به آمار تورم مرکز آمار، وضعیت تورم در ایران را بی سابقه در ۸۰ سال اخیر خوانده و می‌نویسد: "در واقع، تورم ۱۰ ماهۀ سال ۱۴۰۱، بدون تردید، قلۀ تورمی اقتصاد ایران، پس از سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲ محسوب می‌شود".

نیلی در حالی آمارهای مرکز آمار را شاهد ادعای خود قرار داده که این نهاد اساساً چنین سابقه‌ای در استخراج آمار تورم کل کشور ندارد و تورم دهه‌های ۷۰ شمسی به قبل، تنها توسط بانک مرکزی اندازه گیری شده است. به بیان دیگر آنچه به عنوان تورم سال‌های پیش از ۱۳۸۰ وجود دارد، آمارهای ثبت شده بانک مرکزی است. بنابراین اگر قرار بر بررسی روند درازمدت تورم باشد، چاره‌ای جز استفاده از داده‌های تورم بانک مرکزی نیست و از قضا بررسی آمار تورم بانک مرکزی هم نشان می‌دهد قله تورمی ۸۰ سال اخیر در تابستان سال ۱۴۰۰ و درست در پایان کار دولت روحانی ثبت شده است.

۲-وی همچنین در یادداشت خود تلاش می‌کند آمارهای بانک مرکزی از تورم را نپذیرفته و به نوعی آن را بی اعتبار جلوه داده و می‌نویسد: چنانچه آمارهای تورم و شاخص قیمت بانک مرکزی از قبل در سایت بانک گذاشته شده بود، طبیعتاً شائبه‌ای در این زمینه به‌وجود نمی‌آمد.

وی به خوبی می‌داند که بانک مرکزی با وجود این که از آذر ماه ۹۷ تا کنون که آمارهای تورم را در سایت خود منتشر نکرده اما اندازه گیری این شاخص را رها نکرده و تهیه این شاخص‌ها همچنان در بانک مرکزی بدون وقفه ادامه دارد. وی به خوبی می‌داند که بسیاری از دستگاه‌های دولتی و حتی خارج از دولت (نظیر قوه قضائیه) برای دسترسی به آمار تورم، از گزارش بانک مرکزی استفاده می‌کنند. بنابراین عدم انتشار آمار بانک مرکزی به معنای اندازه گیری نشدن این شاخص نیست. هرچند تداوم ممنوعیت انتشار آمار تورم، انتقاد به حقی است که بسیاری از کارشناسان بر آن تاکید دارند و البته مورد سوءاستفاده مقامات دولت قبل هم قرار گرفته است.

با این حال خدشه وارد کردن به صحت آمارهای اعلامی بانک مرکزی از سوی شخصی در کسوت هیات علمی دانشگاه و مدعی نقد علمی و غیرسیاسی، تاسف آور است.

تکرار ادعاهای زردنویسان سیاسی از سوی شخصی که مدعی استقلال از جناح‌ها و افراد است، یادآور اظهارات عوام فریبانه روحانی است با این مضمون که "ملاک تورم، جیب مردم است". اگر سخن نیلی مبنی بر بی اعتباری آمار تورم اعلامی بانک مرکزی را بپذیریم، دلیلی ندارد که تحلیل ایشان از وضعیت تورم را نیز بپذیریم؛ چرا که منبع بسیاری از آمارهای مورد استناد ایشان، بانک مرکزی است. در نتیجه اساساً باب نقد و بررسی وضعیت اقتصادی کشور به کلی بسته شده و هرگونه بحثی فاقد موضوعیت است.

۳- تکیه اصلی یادداشت نیلی بر رشد سریع حجم پول در یک سال اخیر و افزایش سهم پول از نقدینگی است. پیش‌تر هم اشاره شد که یکی از مهم‌ترین عوامل رشد حجم پول در سال جاری، حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و تبدیل این یارانه پنهان به یارانه نقدی مستقیم است به طوری که سهم پول از نقدینگی از ۱۹.۷ درصد در فروردین سال جاری به ۲۲.۱ درصد در خرددا ماه سال جاری افزایش داد.

در نتیجه جهش رخ داده در سهم پول از نقدینگی، برای پوشش دادن قیمت‌های اصلاح شده صرف شد. این البته به معنای نفی فضای تورمی موجود در جامعه و انکار رشد سهم پول از نقدینگی در وضعیت تورمی نیست. اما نادیده انگاشتن اثر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در این موضوع و منحصر کردن رشد حجم پول به انتظارات قیمتی، از دیگر مغالطات تحلیل نیلی است. این موضوع البته در یادداشت قبلی هم اشاره شد اما ایشان به دلیلی که خود می‌داند، آن را نادیده گرفت.

۴- نیلی همچنین در یادداشت دوم خود، کاهش تورم تولیدکننده را بی‌ارتباط با تورم مصرف کننده خواند! این سخن وی در حالی است که همگان بر این موضوع واقف هستند که تورم تولید، شاخصی پیش نگر از تورم مصرف است به طوری که رشد سطح قیمت‌ها در بخش تولید، پس از چند ماه با ورود کالاهای تولید شده به بخش بازار، به تورم مصرف کننده تبدیل می‌شود. از همین رو اشاره به تورم تولید برای سنجش مسیر آینده تورم مصرف، کاملا منطقی و البته رایج است. با این توضیحات، کاهش تورم تولید آن هم با شتاب چشمگیری که در یک سال و نیم اخیر ثبت شده، بخش عظیمی از فشار تورمی فعلی را خواهد کاست و به کاهش تدریجی تورم مصرف کننده کمک شایانی خواهد کرد.

 

وی همچنین آمار تورم تولیدکننده را ناقض موضع بانک مرکزی مبنی بر افزایش هزینه تولید عنوان کرد! این در حالی است که طبق آمارهایی که از هر دو مرجع آماری (بانک مرکزی و مرکز آمار) در یادداشت ایرنا منتشر شد، افزایش تورم تولید در ابتدای سال جاری در اثر حذف ارز تدریجی را به وضوح نشان می‌دادند. نمودارهای زیر، تورم ماهانه و نقطه به نقطه تولیدکننده بر اساس محاسبات بانک مرکزی را نشان می‌دهد.

همانطور که پیداست، تورم تولیدکننده در ابتدای سال در اثر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و همچنین افزایش ۵۷ درصدی دستمزد، تغییر مسیر داده و صعودی شده است. همین موضوع در نهایت باعث کند شدن شتاب کاهش تورم سالانه تولیدکننده شد. با این حال مشخص نیست نیلی چگونه این آمارها را در تناقض با تحلیل بانک مرکزی مبنی بر "اثرگذاری شوک سمت عرضه بر تورم" می‌داند!

۵- شاید علت همه مسائل یاد شده در یادداشت نیلی، ادعای "قریب الوقوع بودن ابرتورم" باشد. مشخص است که کشور طی سال‌های اخیر گرفتار تورم بالا شده و شاخص‌های مختلف پولی و ... این وضعیت را به وضوح نشان می‌دهد. اما این ادعا که کشور در آستانه ابرتورم قرار دارد، سخن دیگری است که برای اثبات آن باید دلایل دیگری ارائه شود. صرف نشان دادن تورم بالای سال‌های اخیر و رشد سریع حجم پول در یک سال اخیر آن هم بدون در نظر گرفتن اثر حذف ارز ترجیحی بر هر دوی این شاخص‌ها، نمی‌تواند ادعای بزرگ وی را اثبات کند.

نیلی تاکید زیادی بر رشد سریع حجم پول در ماه‌های اخیر و در نتیجه افزایش سهم پول از نقدینگی اشاره کرده و آن را نشانه‌ای برای بروز قریب الوقوع ابرتورم در کشور می‌خواند. رشد سهم پول از نقدینگی البته عاملی در تشدید تورم به شمار می‌رود و وضعیت کنونی رشد حجم پول یکی از عوامل بالا بودن تورم فعلی است؛ اما مرور سابقه آماری کشور در این شاخص نشان می‌دهد حتی رشدهای به مراتب بالاتر از این هم، به تنهایی نتوانسته باعث بروز و حتی نزدیک شدن کشور به ابرتورم شود. بررسی رشد نقطه به نقطه حجم پول در سال ۹۹ به خوبی موید این واقعیت است؛ جایی که رشد حجم پول در مهر ماه آن سال به مرز ۹۰ درصد هم رسید اما باز هم ادعای ابرتورم در آن برهه قابل دفاع نبود.

زمانی می‌توان درباره نزدیک شدن به ابرتورم سخن گفت که تغییرات جدی در برخی شاخص‌های کلیدی رخ دهد. از جمله این اتفاقات می‌توان به ناپایدار شدن بدهی دولت، افت شدید و ناگهانی ورود ارز به کشور (همچون صفر شدن درآمد نفتی)، رشد شدید کسری بودجه و نبود چشم اندازی برای جبران آن و در نتیجه تبدیل آن به پایه پولی جدید و اتفاقاتی دیگر از این دست اشاره کرد. نگاهی به وضعیت کنونی کشور و روند یک سال و نیم اخیر نشان می‌دهد نه تنها کشور در حال نزدیک شدن به این وضعیت نیست، بلکه به تدریج در حال دور شدن از آن و رفع ناترازی‌های تورمی است.

در همین رابطه بررسی وضعیت فروش اوراق بدهی و تسویه اوراق در سال جاری و لایحه بودجه سال آینده نشان می‌دهد دولت در حال تسویه بدهی‌های به جا مانده از گذشته و کاستن از ناترازی مالی خود است. علاوه بر این در بودجه سال گذشته و سال جاری و حتی لایحه بودجه سال آینده، ارقام قابل توجهی برای رفع ناترازی‌های دیگر از جمله صندوق‌ها و ... در نظر گرفته شده که تنها یک نمونه آن، بازپرداخت ۸۸ هزار میلیارد تومان بدهی دولت به تامین اجتماعی در سال گذشته است. علاوه بر این، جریان ورود ارز به کشور در یک سال و نیم اخیر نه تنها تضعیف نشده، بلکه به گواه شاخص‌های مختلف، بهبود یافته است. این شواهد و بسیاری دیگر، نشانگر بی اساس بودن ادعای «ابرتورم قریب الوقوع» است.

در چنین شرایطی اصرار بر ادعای در پیش بودن ابرتورم آن هم با اتکای صرف به رشد حجم پول، بیشتر کارکرد ژورنالیستی دارد تا تحلیل کارشناسی. چنانچه همینگونه هم شد و یادداشت نیلی مورد استقبال زردنویس‌های سیاسی قرار گرفت.

تورم به کدام سو می‌رود؟

صد البته وضع تورمی کشور نامطلوب بوده و نه تنها مردم و کارشناسان، بلکه هیچ یک از اعضای دولت هم از وضعیت کنونی تورم رضایت ندارند؛ اما آنچه محل بحث است، چشم‌انداز تورمی کشور است. شکی نیست که تکرار خطاهای گذشته از جمله بروز کسری بودجه و تامین آن از محل پایه پولی، خطر حرکت به سمت تورم‌های بالاتر را نظیر آنچه در سال‌های پایانی دولت روحانی خصوصا سال ۹۹ تجربه شد، در پی دارد. اما شواهد نشان می‌دهد بخشی قابل توجهی از نیروهای تورمی حذف شده (نظیر کسری بودجه) یا اثر آن تخلیه شده (نظیر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و اصلاح نرخ ارز) و از این منظر، تهدیدهای تورمی به مراتب کمتر از سال‌های گذشته است. در چنین شرایطی رفتار سیاستگذار، نقش مهمی در تعیین مسیر پیش روی تورم خواهد داشت به طوری که تداوم انضباط مالی و سیاست‌های انقباضی پولی، می‌تواند به کاهش بیشتر تورم در ماه‌های آتی کمک کند و در مقابل اولویت قرار ندادن تورم در راس مسائل اقتصادی کشور و تکرار رفتارهای غلط گذشته، تشدید تورم را در پی خواهد داشت.

انتهای پیام


تاریخ انتشار: یکشنبه 30 بهمن ماه 1401 - 11:58
نظرات کاربران
بیمه پاسارگاد بیمه کوثر بیمه ملت بانک سپه بانک رفاه بیمه معلم بانک ایران زمین بانک صادرات بنر بیمه دی بانک سینا بانک توسعه تعاون بیمه دانا بانک ملی باجت بانک تجارت